این مطلب رو به اشتراک بذار
۱۰ وسیله ساده در خانه که به تمرین آواز کمک میکنن
مهدیس پورجهان
اگه اهل آواز خوندن باشی یا حتی جدیتر دنبالش کنی، احتمالاً برات پیش اومده که گاهی دوروبَرت رو نگاه کنی و از خودت بپرسی: «بین این وسایل ساده و روزمره، چیزی هست که به تمریناتم کمک کنه؟» چیزی که شاید کمک کنه صدات رو راحتتر گرم کنی، بهتر خودت رو محک بزنی، موقع تمرین کمتر مزاحم بقیه بشی یا وقتی از خودت ضبط میگیری، نتیجه کمی تمیزتر و شنیدنیتر بشه.
خبر خوب اینه که برای بهتر کردن تمرین آواز در خانه همیشه لازم نیست سراغ تجهیزات حرفهای یا ابزارهای گرونقیمت بری. خیلی وقتها اگه دقیقتر به وسیلههای اطرافت نگاه کنی، میبینی با چیزهای سادهای که همین حالا هم توی خانه داری، میتونی فضای تمرینت رو بهتر کنی.
توی این مقاله قراره ۱۰ وسیلهٔ ساده خانگی رو با هم مرور کنیم که هرکدوم میتونن همراه بخشی از مسیر تمرینت بشن؛ از بهبود دقت تمرین و مراقبت از تارهای صوتی گرفته تا کمتر بیرون رفتن سروصدا از اتاق و بهتر شدن کیفیت ضبط. حتی بعضی از اونها میتونن شرایط انجام تمرینهای صداسازی رو هم برات راحتتر کنن.
۱. گوشی موبایل
گوشی موبایل احتمالاً در دسترسترین وسیلهایه که میتونه به تمرین آواز در خانه کمک کنه. شاید در نگاه اول ارتباطش با آواز و صداسازی معلوم نباشه، اما اگه کاراییهاش رو بهتر بشناسی، میبینی که میتونه نقش چند ابزار تمرینی رو همزمان برات بازی کنه: ضبطکننده صدا، مترونوم، تیونر، پیانوی همراه و حتی دفترچهٔ تمرین.
یکی از مهمترین کاربردهای موبایل اینه که میتونی از تمرینت صدا یا ویدئو بگیری و بعد بهش گوش بدی. وقتی در لحظه آواز میخونی، ممکنه خیلی از جزئیات رو متوجه نشی؛ اما وقتی صدای ضبطشدهات رو میشنوی، بهتر میفهمی کجا از کوک خارج شدی، کجا نفس کم آوردی، کجا کلمات واضح ادا نشدن یا کجا صدات تحت فشار بوده.
از طرفی، با اپهای سادهای مثل مترونوم، تیونر یا پیانوی مجازی هم میتونی تمرینت رو دقیقتر پیش ببری. مترونوم کمک میکنه ریتم و کشش صدا رو بهتر کنترل کنی، تیونر میتونه برای بررسی تقریبی کوک و اجرای نتِ درست به کارت بیاد و اپ پیانو هم برای گرفتن نت مرجع و رعایت فاصلههای صوتی بهویژه توی تمرینهای صداسازی خیلی بهکار میاد.
حتی توی دفترچهٔ یادداشت موبایل هم می تونی نکات مهم تمرینت رو بدون محدودیت بنویسی و همیشه همراه خودت داشته باشی.
۲. هدفون
هدفون یکی از وسیلههای سادهایه که میتونه تمرین و ضبط صدا رو تمیزتر و راحتتر کنه. وقتی میخوای همراه با موسیقی، بکینگترک یا تیکتیکِ مترونوم بخونی، بهتره صدای همراهی اونها از اسپیکر پخش نشه؛ چون هم ممکنه مزاحمت صوتی بیشتری برای بقیه ایجاد کنه، هم وارد ضبط صدات بشه و بعداً تشخیص جزئیات اجرای خودت رو سختتر کنه.
با هدفون میتونی صدای موسیقی یا تمرین مورد نظرت رو بشنوی، اما هنگام ضبط، تا حد زیادی فقط صدای خودت ثبت بشه. این کار کمک میکنه وقتی بعداً بهش گوش میدی، راحتتر بفهمی کجا تکنیک رو درست اجرا نکردی، کجا از کوک خارج شدی یا کجا صدات واضح و کنترلشده نبوده.
اگه هدفون سیمی داری، برای ضبط تمرین انتخاب مطمئنتریه؛ چون معمولاً دردسر شارژ، قطع و وصل شدن یا تأخیر احتمالی رو نداره. اما اگه فقط هدفون بلوتوثی داری و موقع تمرین باهاش راحتی، لازم نیست نگران باشی؛ همون هم کار راهاندازه.
فقط حواست باشه صدای هدفون رو خیلی زیاد نکنی. بهتره همراهی رو در حدی بشنوی که تمرینت رو گم نکنی، اما همچنان از صدای خودت هم آگاه باشی.
۳. آینه
آینه یکی از سادهترین وسیلههاییه که میتونه هم توی تمرین آواز و هم توی تمرینهای صداسازی به کارت بیاد. چون در هر دوی اینها فقط با خود «صدا» بهتنهایی سروکار نداری؛ وضعیت بدن، گردن، شانهها، فک و صورت هم روی کیفیت صدا و راحتی تمرین اثر میذارن.
وقتی جلوی آینه تمرین میکنی، میتونی چیزهایی رو ببینی که شاید هنگام خوندن یا تمرین صداسازی متوجهشون نشی؛ مثلاً شانههات ممکنه بالا رفته باشن، گردنت سفت و منقبض شده باشه، سرت زیادی جلو اومده باشه یا موقع اجرای بعضی نتها صورتت منقبض بشه. همین نشانههای کوچیک میتونن بهت بگن کجا داری با فشار تمرین میکنی.
فقط حواست باشه آینه قرار نیست باعث وسواس بشه. قرار نیست دائم خودت رو قضاوت کنی یا دنبال فرم بینقص بگردی. بهتره فقط وقتی تمرینی برات سخت میشه یا حس میکنی برای اجرا کردنش به فشار افتادی، از آینه کمک بگیری؛ برای اینکه تنشهای اضافه و واکنش بدنت رو بهتر ببینی.
۴. کمد لباس
کمد لباس، مخصوصاً اگه پُر از لباسهای نرم باشه، میتونه موقع تمرین آواز و صداسازی یا ضبط صدا به کارت بیاد. لباسها تا حدی بازتاب صدا رو جذب میکنن و باعث میشن صدات کمتر به دیوارها برخورد کنه و توی اتاق بپیچه.
اگه موقع ضبط یا تمرین، رو به کمد لباست بخونی — مخصوصاً اگه اتاقت دیوارهای خالی، کف سرامیک یا پنجرههای بزرگ داشته باشه — کمک میکنه صدات کمی تمیزتر ثبت و شنیده بشه؛ چون بخشی از انعکاسهای تیز و آزاردهنده توسط لباسها گرفته میشن.
کمد لباس همچنین میتونه برای کمتر شنیده شدن صدات بیرون از اتاق هم کمککننده باشه؛ البته نباید ازش انتظار عایق صدا داشته باشی. یعنی قرار نیست جلوی بیرون رفتن صدا رو کامل بگیره؛ فقط میتونه بخشی از شدت و پخششدن صدا رو کمتر کنه.
برای مطالعهٔ موارد بیشتر دربارهٔ کاهش نشت صدا به بیرون از اتاق، میتونی این مقاله رو هم بخونی: «چطور آواز و صداسازی تمرین کنیم بدون اینکه دیگران اذیت شوند».
۵. چوبلباسی یا رگال لباس
چوبلباسی، رگال لباس یا هر وسیلهای که بشه روی اون پتو، لحاف یا پارچهٔ ضخیم آویزون کرد، میتونه برای ساختن یه مانع جذبکنندهٔ موقت به کارت بیاد. این کار مخصوصاً وقتی مفیده که بخوای توی خانه آواز تمرین کنی یا از خودت ضبط بگیری، اما صدات توی اتاق زیاد میپیچه.
کافیه یه پتو، لحاف یا پارچهٔ ضخیم رو روی رگال یا چوبلباسی آویزون کنی و اون رو پشت سرت یا پشت میکروفون و گوشی قرار بدی. این مانع نرم کمک میکنه بخشی از بازتابهای صدا کمتر بشن و صدات موقع ضبط، شفافتر و با انعکاس کمتری شنیده بشه.
فقط حواست باشه این کار قرار نیست اتاق رو تبدیل به یه عایق صوتی یا اتاق آکوستیک کنه؛ بیشتر به درد این میخوره که صدای داخل اتاق کمتر به دیوارهای خالی بخوره و توی ضبط، اکو و انعکاس کمتری داشته باشی.
۶. حوله
حوله هم یکی دیگه از وسیلههای سادهایه که میتونه برای کمتر بیرون رفتن صدا از اتاق به کارت بیاد. بیشترین نشت صدا معمولاً از درزها اتفاق میافته؛ مثلاً فاصلهٔ زیر در، کنارههاش یا جاهایی که صدا راحتتر راهی برای بیرون رفتن پیدا میکنه.
برای شروع، میتونی یه حولهٔ ضخیم رو لوله کنی و پایین در اتاق بذاری تا بخشی از فاصلهٔ زیر در رو بپوشونه. اگه امکانش هست، آویزون کردن یه حوله یا پارچهٔ ضخیم پشت در هم میتونه کمی کمک کنه که صدا کمتر از سطحِ در رد بشه و بازتاب صدا داخل اتاق کمتر بشه.
البته حوله هم مثل کمد لباس یا پتو قرار نیست اتاقت رو عایق صدا کنه. یعنی اگه بلند آواز بخونی، احتمالاً باز هم بخشی از صدا بیرون میره. اما برای تمرینهای کوتاهتر، صدای متوسطتر و کمکردن نشت صدا از درزها، میتونه یه راهکار ساده و در دسترس باشه.
۷. کوسن و بالش
کوسن و بالش هم میتونن برای بهتر شدن کیفیت ضبط صدا به کارت بیان؛ مخصوصاً اگه اتاقت سطحهای سخت و خالی زیادی داشته باشه. دیوارهای لخت، کف سرامیک یا پنجرههای بزرگ باعث میشن صدا بیشتر برگرده و توی ضبط، حالت اکو، پژواک یا پیچش پیدا کنه.
چند تا کوسن یا بالش بزرگ میتونن فضای اطرافت رو نرمتر کنن و بخشی از این بازتابها رو بگیرن. مثلاً میتونی موقع ضبط، چند بالش یا کوسن رو نزدیک گوشی یا میکروفون بذاری، اما نه درست جلوی مسیر صدا. یا اگه نزدیک دیوار تمرین میکنی، یه بالش بزرگ بین خودت و دیوار قرار بدی تا صدات کمتر مستقیم به سطحِ سخت برخورد کنه.
با کمک این وسایل صدای ضبطشده کمی جمعوجورتر، واضحتر و کمانعکاستر شنیده میشه.
۸. جوراب یا پارچهٔ نازک و لطیف
وقتی موقع ضبط آواز، صداهایی مثل «ب»، «پ» یا گاهی «ت» رو تلفظ میکنی، ممکنه فشار هوا مستقیم به میکروفون یا گوشی بخوره و توی ضبط یه صدای ضربهای و ناخوشایند ایجاد کنه. به این صداها معمولاً «پاپ» یا ضربههای هوایی میگن. پاپفیلتر دقیقاً برای کمکردن همین ضربهها استفاده میشه.
اگه پاپفیلتر حرفهای نداری، میتونی از یه جوراب خیلی نازک زنانه یا یه پارچهٔ نازک و لطیف کمک بگیری. روش سادهاش اینه که پارچه یا جوراب رو مثل یه لایهٔ نازک بین دهانت و میکروفون یا گوشی قرار بدی؛ نه چسبیده به میکروفون، نه چسبیده به دهان. بهتره چند سانتیمتر با میکروفون فاصله داشته باشه تا هم ضربههای هوا کمتر بشن، هم صدا خفه و گرفته ضبط نشه.
برای ثابت نگه داشتنش هم اگه قاب گلدوزی کوچیک داری، میتونی پارچه رو بین دو حلقهٔ قاب محکم کنی و قاب رو چند سانتیمتر جلوی میکروفون یا گوشی قرار بدی؛ طوری که بین دهان و محل ضبط باشه، اما به هیچکدوم نچسبه. اگه هم چنین وسیلهای نداری، سادهترین راه اینه که موقع ضبط، پارچه رو با دستهات بین مسیر نفس و میکروفون نگه داری؛ بعد یه جملهٔ پر از «پ» و «ب» بگی، مثل «با پدرم پایین پُل بودم»، و ببینی صدای ضربههای هوا کمتر شده یا نه.
البته نباید ازش توقع کیفیت یه پاپفیلتر واقعی و حرفهای رو داشته باشی. ضمناً اگه پارچه، زیادی ضخیم باشه یا در فاصلهٔ نامناسبی از میکروفون قرار بگیره، ممکنه صدات کدر و دور شنیده بشه. پس بهترین کار اینه که با فاصلههای مختلف تست بگیری و جایی رو پیدا کنی که هم پاپها کمتر بشن، هم صدات طبیعی بمونه.
۹. دستگاه رطوبتساز
دستگاه رطوبتساز، اگه توی خانه ازش داشته باشی، میتونه به مراقبت از صدا کمک کنه؛ مخصوصاً وقتی هوای اتاق خشکه، شوفاژ یا بخاری روشنه، یا بعد از چند دقیقه تمرین، حس میکنی گلوت خشک و حساس شده. رطوبت مناسب هوا باعث میشه مسیر تنفس و گلو کمتر خشک بشن و صدا راحتتر جریان داشته باشه.
البته رطوبتساز قرار نیست صدات رو قویتر کنه یا جای گرمکردن صوتی و استراحت کافی رو بگیره. بیشتر نقش حمایتی داره؛ یعنی کمک میکنه محیط تمرین برای صدا کمی مهربانتر باشه. اگه زیاد آواز میخونی یا تمرینهای صداسازی انجام میدی، خشک نبودن هوای اتاق میتونه فشار و خشکی آزاردهنده رو کمتر کنه.
فقط حواست باشه استفاده از رطوبتساز هم باید درست انجام بشه. دستگاه رو مرتب تمیز کن، نذار آب داخلش مدت زیادی بمونه و بهتره داخلش عطر، اسانس یا روغنهای خوشبوکننده نریزی؛ چون ممکنه برای بعضیها باعث تحریک گلو یا راه تنفس بشه.
رطوبت زیاد هم خوب نیست و میتونه اتاق رو دمکرده و سنگین کنه. هدف اینه که هوا متعادلتر بشه، نه اینکه اتاق رو تبدیل به سونا کنی.
۱۰. نی و لیوان آب
نی و لیوان آب هم توی بعضی روشهای تمرین صدا و صداسازی، بهخصوص تمرینهایی که با عنوان SOVT شناخته میشن، بهکار میان. توی این نوع تمرینها مسیر خروج صدا تا حدی محدود میشه و همین محدودیت میتونه به بعضی هنرجوها کمک کنه تولید صدا رو با فشار کمتر، آگاهی بیشتر و کنترل بهتری تجربه کنن.
توی بعضی مسیرهای آموزشی، از نی و لیوان آب برای گرمکردن ملایم صدا، آماده کردن حنجره یا ایجاد حس راحتتر در تولید صدا استفاده میشه. با این حال، بهتره تمرین با نی و لیوان آب رو بیشتر بهعنوان یه ابزار کمکی در نظر بگیری تا یه تمرین عمومی برای همه.
دلیل مطرح کردن این وسیلهها در اینجا اینه که ساده و در دسترسن، اما کاربردشون کاملاً وابسته به روش درست انجام تمرینه. پس بهتره فقط وقتی سراغشون بری که طرز اجراشون رو از یه راه قابل اطمینان یاد گرفته باشی.
این وسایل مفیدن اما…
چیزی که این وسایل ساده رو ارزشمند میکنه، فقط کاربرد فنیشون نیست؛ اینه که کمک میکنن تمرین آواز در خانه رو آگاهانهتر پیش ببری. مثلاً وقتی از خودت ضبط میگیری، جلوی آینه وضعیت بدنت رو چک میکنی، برای میکروفونت یه پاپفیلتر ساده میسازی، فضای اتاقت رو نرمتر میکنی یا حواست به مراقبت از صدا هست، در واقع داری از حالت «فقط خوندن» فاصله میگیری و تمرینت رو دقیقتر میبینی و میشنوی.
این وسایل قرار نیست اتاقت رو به یه فضای آکوستیک حرفهای تبدیل کنن، جلوی بیرون رفتن صدا رو کامل بگیرن یا بهتنهایی باعث پیشرفت صدات بشن. اما اگه کمک کنن صدات رو بهتر بشنوی، فشار بدنت رو زودتر تشخیص بدی، بازتاب اتاقت رو کمتر کنی، ضبطهای تمیزتری داشته باشی یا با خیال راحتتری سراغ تمرین بری، یعنی دارن کار خودشون رو انجام میدن. در یادگیری آواز، همین توجههای کوچیک گاهی از اضافهکردن ساعتهای تمرینِ بیدقت مهمترن.
این مطلب رو به اشتراک بذار